KỲ 2: BÌNH YÊN TRONG DÒNG CHẢY CUỘC ĐỜI – “CHẠM ĐẾN BÌNH YÊN – HÀNH TRÌNH NỘI TẠI”
Bạn có đang mệt mỏi vì liên tục chống lại sự thay đổi, cảm thấy bất an trước những bất ổn của cuộc sống? Tại sao càng cố gắng kiểm soát mọi thứ, chúng ta lại càng cảm thấy kiệt sức và xa rời sự bình yên? Có cách nào để không chỉ chấp nhận, mà còn thực sự tìm thấy sự tĩnh tại ngay giữa dòng chảy không ngừng của cuộc đời?
Dòng sông không bao giờ chảy hai lần
Hơn 2.500 năm trước, triết gia Hy Lạp Heraclitus đã đưa ra một nhận định bất hủ: “Không ai tắm hai lần trên cùng một dòng sông.” Dòng nước luôn chảy, con người luôn đổi thay, và vũ trụ này vận hành trong một dòng chảy bất tận. Thế nhưng, bản năng sâu xa của chúng ta lại luôn tìm cách đóng băng mọi thứ: muốn công việc ổn định, các mối quan hệ không thay đổi, sức khỏe mãi như xuân. Và mỗi khi sự thay đổi ập đến – một biến cố, một mất mát, một kế hoạch đổ vỡ – chúng ta co cụm lại trong sự chống đối, lo lắng và khổ sở.
Phải chăng, nguồn cơn của sự bất an không nằm ở bản thân sự thay đổi, mà nằm ở thái độ cứng nhắc, muốn neo mình vào một bến bờ cố định của chúng ta? Hành trình “Chạm Đến Bình Yên” hôm nay mời bạn thả mình vào một tư tưởng giải phóng: Thay vì cố bơi ngược dòng, hãy học cách thả lỏng và tìm thấy sự tĩnh lặng ngay trong lòng dòng chảy cuộc đời.
Nghệ thuật của sự buông thả và tĩnh tại
Triết lý “Vô Vi” và sự thuận theo tự nhiên
Nếu Heraclitus chỉ ra bản chất của dòng chảy, thì Lão Tử trong Đạo Đức Kinh đã chỉ ra con đường để hòa hợp với nó: “Vô vi nhi vô bất vi” (Không tác động mà không gì là không làm). “Vô vi” ở đây không phải là thụ động, buông xuôi, mà là hành động một cách thuận theo quy luật tự nhiên, không cưỡng cầu, không gò ép.
Hãy tưởng tượng một người thuyền vượt thác. Anh ta không thể dùng sức mình để chống lại cả dòng thác, mà phải lắng nghe dòng nước, quan sát các tảng đá, và chèo lái một cách linh hoạt, uyển chuyển theo dòng chảy đó. Bình yên và sức mạnh của anh ta nằm ở sự hòa hợp, chứ không phải đối kháng. Trong cuộc sống, “vô vi” chính là nghệ thuật phân biệt đâu là điều ta có thể ảnh hưởng (cách chèo), và đâu là điều ta cần học cách thuận theo (dòng chảy của hoàn cảnh).
Chúng ta đang “vật lộn với dòng chảy” thế nào? Ảo tưởng về sự kiểm soát
Chúng ta hao tổn năng lượng khủng khiếp cho “trận chiến với dòng chảy”:
· Bám víu vào quá khứ: Nuối tiếc, hối hận, sống trong những ký ức đẹp hoặc đau buồn như thể chúng vẫn còn hiện hữu.
· Lo lắng về tương lai: Vẽ ra vô số kịch bản xấu, cố gắng lập kế hoạch chi tiết cho mọi tình huống, để rồi kiệt sức vì những điều chưa xảy ra.
· Kháng cự hiện tại: Phàn nàn “Tại sao chuyện này lại xảy ra với tôi?”, cảm thấy bất công, oán trách khi thực tế không diễn ra như ý muốn.
Những hành vi này giống như việc đứng giữa dòng sông và ra sức đẩy nước ngược lại. Nó chỉ khiến ta kiệt sức và chìm nghỉm. Sự bình yên trở nên bất khả thi khi tâm trí ta luôn ở một nơi khác, chứ không phải trong dòng chảy thực tại.
Thách thức của việc “buông thả”: Nỗi sợ mất kiểm soát
“Buông mình theo dòng” nghe có vẻ đáng sợ. Tiếng nói của bản ngã sẽ la lên: “Nếu buông ra thì mọi thứ sẽ hỗn loạn mất!”, “Mình phải kiểm soát chứ!”, “Thuận theo là yếu đuối, là đầu hàng.” Chúng ta gắn liền giá trị bản thân với khả năng kiểm soát. Thừa nhận rằng có những thứ vượt ngoài tầm tay giống như một sự thất bại. Vượt qua nỗi sợ này đòi hỏi một lòng tin sâu sắc hơn: tin vào khả năng thích ứng và sự thông thái nội tại của chính mình.
Ba cách thực hành để tìm bình yên giữa dòng chảy
- Bài tập “Lá Trôi”:
Khi một suy nghĩ lo âu về quá khứ hoặc tương lai xuất hiện, hãy hình dung nó như một chiếc lá rơi xuống dòng sông tâm trí bạn. Thay vì nhặt nó lên, phân tích nó, hãy chỉ đơn giản quan sát nó trôi đi. Bạn không phải là chiếc lá, bạn là bờ sông rộng lớn đang chứng kiến dòng chảy. Bài tập này rèn luyện khả năng quan sát mà không bám víu.
- Câu hỏi chuyển hóa:
Từ “Tại sao?” sang “Giờ thì sao?”: Mỗi khi hoàn cảnh thay đổi bất ngờ, thay vì hỏi “Tại sao chuyện này xảy ra?” (câu hỏi kéo ta vào nỗi đau và oán trách), hãy chuyển sang câu hỏi: “Giờ thì sao? Mình có thể làm gì với những gì đang có ngay lúc này?”. Câu hỏi này kéo ta trở lại hiện tại và hướng đến hành động tích cực, phù hợp với dòng chảy mới.
- Thực hành “Thuận Theo Một Việc Nhỏ”:
Mỗi ngày, chọn một sự bất tiện nhỏ (trời mưa khi bạn định đi bộ, một cuộc hẹn bị hoãn) và cố ý không phàn nàn hay chống đối. Thay vào đó, hãy nói “Được thôi” và tìm một cách khác để thích ứng hoặc tận hưởng khoảnh khắc đó (ngồi uống trà nghe mưa, dùng thời gian trống để đọc sách). Đây là bài tập rèn “cơ bắp” thuận theo tự nhiên.
Tĩnh tại không phải là đứng yên, mà là giữ thăng bằng trong chuyển động
Bình yên đích thực không phải là trạng thái tĩnh lặng của một mặt hồ phẳng lặng mãi, mà là sự tĩnh tại của một con thuyền giữ được thăng bằng tinh tế giữa những con sóng. Nó là sự bình an nội tại mà ta có thể mang theo mình dù đang ở trong cơn bão của cuộc đời.
Khi học được nghệ thuật buông mình theo dòng, bạn sẽ khám phá ra một nghịch lý thú vị: Chính trong sự buông bỏ ảo tưởng kiểm soát, bạn lại tìm thấy một sức mạnh và sự tự do đích thực. Bạn không còn là nạn nhân bất lực của hoàn cảnh, mà trở thành người nghệ sĩ biết chèo lái và thích ứng. Sự bình yên ấy không dễ vỡ, bởi nó được xây dựng trên sự thấu hiểu sâu sắc về bản chất vô thường và linh hoạt của vạn vật.
Hành trình nội tại là một dòng chảy. Hôm nay, bạn có thể chọn thả mình vào khoảnh khắc này, với tất cả sự tò mò và dịu dàng, thay vì cố gắng ghì chặt nó lại hay đẩy nó đi không?
Cảm ơn Bạn đã đọc bài viết, bình luận và đóng góp ý kiến. Vui lòng ghi rõ nguồn Myhanhus.com khi bạn chia sẻ nội dung. Bài viết kỳ 2 trong Series: “Chạm Đến Bình Yên – Hành Trình Nội Tại” – chuyên mục Chạm Đến Bình Yên
Bài Viết & Ảnh : MyhanhUS
BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ
Kỳ 1. Thấy Lại Thế Giới Như Một Đứa Trẻ” (Cảm hứng từ triết gia Nietzsche và Thiền)
