TẠI SAO CHÚNG TA ĐÁNH MẤT SIÊU NĂNG LỰC CỦA TUỔI THƠ – HÀNH TRÌNH TÌM LẠI THẾ GIỚI NHƯ MỘT ĐỨA TRẺ
Tại sao càng trưởng thành, chúng ta càng thấy thế giới nhạt màu và đầy lo âu? Phải chăng chúng ta đã đánh mất một “siêu năng lực” vốn có từ thuở ấu thơ? Làm thế nào để lấy lại đôi mắt tò mò, kinh ngạc để nhìn đời, và đó có phải là bí quyết để tìm về một sự bình yên nguyên sơ, mạnh mẽ bên trong?
Hãy thử nhớ lại lần cuối cùng bạn dừng lại, cúi xuống và nhìn chăm chú vào một hạt cát, một chiếc lá, hay một vũng nước mưa lấp lánh. Khi còn là một đứa trẻ, đó có lẽ là một buổi chiều phiêu lưu. Nhưng giờ đây, với tâm trí đầy ắp danh sách việc cần làm, những lo toan cơm áo gạo tiền và vô vàn định kiến, khoảnh khắc đó dường như là một sự xa xỉ. Thế giới của người lớn chúng ta thường bị thu hẹp lại trong một khuôn khổ của “biết rồi”, “quen rồi”, và “phải thế này, phải thế kia”. Sự nhàm chán, mệt mỏi và bất an len lỏi. Có bao giờ bạn tự hỏi: “Tại sao mình không còn cảm thấy bình yên và tươi mới như một đứa trẻ nữa?”
Câu trả lời có lẽ nằm ở một khái niệm triết học sâu sắc: “Sự hồn nhiên thứ hai”. Đây không phải là sự ngây ngô, mà là một trạng thái trưởng thành đạt được sau khi đã đi qua và vượt lên trên những phức tạp của cuộc sống. Hành trình “Chạm Đến Bình Yên” của chúng ta hôm nay bắt đầu bằng việc mở lại cánh cửa kỳ diệu ấy – học cách nhìn thế giới như một đứa trẻ lần nữa.
“Sự hồn nhiên thứ hai” – Món quà từ triết học và tâm linh
Triết gia Friedrich Nietzsche đã nói về ba biến đổi tinh thần: từ tinh thần quá tải (lạc đà), đến tinh thần phản kháng (sư tử), và cuối cùng là đạt tới tinh thần hồn nhiên, sáng tạo (đứa trẻ). “Đứa trẻ” ở đây là biểu tượng cho một khởi đầu mới, một sự sáng tạo không bị ràng buộc bởi những giá trị cũ. Trong Thiền định, khái niệm “Tâm Beginners” (Tâm của người mới bắt đầu) cũng nhấn mạnh: hãy tiếp cận mọi kinh nghiệm với một tâm trí rộng mở, không thành kiến, như thể đó là lần đầu tiên.
“Sự hồn nhiên thứ hai” chính là khi ta có đủ trải nghiệm và trí tuệ để thấy được sự phức tạp của đời sống, nhưng lại lựa chọn một cách có ý thức để tiếp nhận nó với sự tò mò, kinh ngạc và đơn giản. Đó không phải là sự lùi bước, mà là một bước tiến hóa của tâm hồn.
Chúng ta đã đánh mất điều đó như thế nào? Hệ lụy của “tâm trí biết tuốt”
Hãy quan sát một đứa trẻ chơi đùa. Một hòn đá cuội có thể là kho báu, một vũng nước là cả một đại dương. Chúng hoàn toàn đắm chìm trong khoảnh khắc hiện tại. Khi lớn lên, bộ não chúng ta phát triển “chế độ lái tự động” và mạng lưới mặc định (DMN) để xử lý thông tin nhanh hơn. Chúng ta dán nhãn mọi thứ: “cái này là cây”, “cái kia là xe”, “việc này là nguy hiểm”, “người kia là khó chịu”. Những nhãn dán này giúp ta sống sót, nhưng cũng vô tình đóng khung thực tại, làm mờ đi vẻ đẹp và sự phong phú vô tận của từng khoảnh khắc.
Hệ quả? Chúng ta sống trong những khuôn mẫu dự đoán, mất đi sự tươi mới, dễ rơi vào nhàm chán và lo âu vì luôn so sánh hiện tại với quá khứ hoặc tương lai trong tưởng tượng. Sự bình yên bị thay thế bởi sự quen thuộc vô hồn.
Thách thức của việc “trở về”: Tiếng nói của lý trí và thói quen cũ
Hãy dành một chút thời gian cho việc nhìn lại bản thân chúng ta qua một bài thực hành rất nhỏ. Phần thực hành nhỏ này nghe có vẻ đơn giản, nhưng lại đầy thách thức. Tiếng nói trong đầu chúng ta sẽ lên tiếng ngay: “Nhìn gì mà nhìn, có gì đâu mà lạ?”, “Làm vậy có vẻ ngớ ngẩn quá!”, “Thời gian đâu mà làm mấy trò trẻ con đó?”. Chúng ta sợ bị đánh giá, sợ cảm thấy kỳ cục, và quan trọng nhất là đã quá quen với việc sống trong tâm trí phân tích, bận rộn. Buông bỏ “bản ngã” của một người trưởng thành “biết tuốt” để trở nên “không biết gì” đòi hỏi lòng can đảm và sự kiên nhẫn.
Ba bước thực hành đơn giản để đánh thức “đứa trẻ” bên trong
Để tự tin bước vào phần thực hành, hãy nhớ:
Bình yên không đến từ việc đọc suông, mà từ thực hành. Bạn có thể bắt đầu ngay hôm nay với ba bài tập nhỏ:
- Bài tập “5 Phút Kỳ Diệu”:
Mỗi ngày, chọn một đối tượng quen thuộc (ly nước, cây bút, cái cây trước nhà). Dành trọn 5 phút để quan sát nó NHƯ THỂ BẠN CHƯA TỪNG THẤY NÓ BAO GIỜ. Nhìn màu sắc, hình dáng, kết cấu, ánh sáng phản chiếu trên đó. Đặt mọi cái tên và định nghĩa sang một bên. Chỉ đơn thuần nhìn ngắm. Bạn sẽ ngạc nhiên với những điều “mới” mình khám phá ra.
- Câu hỏi “Nếu là lần đầu tiên?”:
Khi bước vào một không gian quen (văn phòng, căn bếp) hay gặp một người thân, hãy tự hỏi: “Nếu đây là lần đầu tiên mình thấy điều này/gặp người này, mình sẽ cảm nhận thế nào?”. Câu hỏi này tạm dừng “chế độ quen thuộc” và kích hoạt sự tò mò.
- Thử một điều “vô dụng” mỗi tuần:
Làm một điều gì đó không vì mục đích năng suất, chỉ vì niềm vui thuần túy: vẽ nguệch ngoạc, nhảy múa một mình, ngắm mây trôi, xây một lâu đài cát (dù chỉ trong tưởng tượng). Hãy để mình được “chơi” mà không cần lý do.
Bạn thân mến,
Bình yên nằm trong sự tươi mới của từng khoảnh khắc mà bạn đã tạo ra mỗi ngày. Bạn sẽ cảm nhận thật trọn vẹn khi làm đều đặn bài tập này dù chỉ trong một tuần.
Hành trình nội tại không phải là leo lên một đỉnh núi xa lạ, mà là trở về ngôi nhà nguyên sơ nhất của tâm hồn – nơi mà sự tò mò chưa bao giờ tắt và mọi thứ đều chứa đựng một điều kỳ diệu nhỏ bé. “Sự hồn nhiên thứ hai” chính là chìa khóa mở cánh cửa đó. Nó cho phép ta tìm thấy sự bình yên không phải từ bên ngoài, mà ngay trong cách ta tiếp nhận thế giới này: với sự rộng mở, dịu dàng và kinh ngạc.
Khi bạn bắt đầu thực hành nhìn thế giới bằng đôi mắt của một đứa trẻ, bạn sẽ nhận ra rằng, bình yên không phải là một trạng thái cần đuổi bắt. Nó đã có ở đó, ẩn trong vẻ đẹp của một tách trà ấm, trong âm thanh của cơn mưa, trong nụ cười của một người lạ. Bạn chỉ cần dừng lại, và thấy lại mà thôi.
Hãy bắt đầu từ hôm nay: Điều gì “quen thuộc” nhất xung quanh bạn mà bạn sẽ chọn để nhìn ngắm với một đôi mắt hoàn toàn mới?
Cảm ơn Bạn đã đọc bài viết, bình luận và đóng góp ý kiến. Vui lòng ghi rõ nguồn Myhanhus.com khi bạn chia sẻ nội dung.
Bài viết kỳ 01 trong Series: “Chạm Đến Bình Yên – Hành Trình Nội Tại” – chuyên mục Chạm Đến Bình Yên
Bài Viết & Ảnh : MyhanhUS
